تاریخچه پیدایش و توسعه فیگما
در دنیای پرشتاب دیجیتال، ابزارهای نوین طراحی تجربه کاربری و رابط کاربری از اهمیت ویژهای برخوردارند. یکی از این ابزارها، فیگما (Figma) است که بهعنوان یک نرمافزار طراحی و همکاری آنلاین شناخته میشود. این نرمافزار به طراحان و به ویژه افرادی که در کار خدمات طراحی سایت هستند، این امکان را میدهد که بهصورت همزمان و از راه دور روی پروژههای مختلف کار کنند و تغییرات را بهصورت لحظهای مشاهده کنند. در این مقاله، به بررسی کامل فیگما، تاریخچه، قابلیتها، کاربردها و مزایای آن خواهیم پرداخت.
فیگما توسط دیلان فیلد و ایوان زابلوسکی در سال ۲۰۱۲ تأسیس شد. هدف اصلی آنها، ایجاد یک ابزار طراحی بود که امکان همکاری همزمان را برای تیمها فراهم کند. ایده اصلی آنها این بود که طراحان بتوانند در یک محیط آنلاین و بدون نیاز به نصب نرمافزار خاصی، بهصورت همزمان روی پروژهها کار کنند.
نسخه اولیه فیگما در سال ۲۰۱۳ معرفی شد و بهسرعت توانست محبوبیت زیادی بین طراحان و تیمهای طراحی کسب کند. قابلیت همزمانسازی و هماهنگی در این نرمافزار، یکی از عوامل موفقیت آن محسوب میشود. در سال ۲۰۱۵، فیگما بهصورت رایگان در دسترس عموم قرار گرفت و این حرکت منجر به رشد سریع کاربران شد. در سال ۲۰۱۶، نسخه موبایل فیگما عرضه شد که امکان دسترسی به پروژهها و طراحی از طریق تلفن همراه را فراهم کرد.

قابلیتهای کلیدی فیگما
یکی از دلایل اصلی محبوبیت فیگما، قابلیتهای منحصر به فرد آن است. این نرمافزار دارای ویژگیهایی است که آن را از سایر ابزارهای طراحی متمایز میکند. برخی از این قابلیتها شامل موارد زیر است که در یک نگاه مروری بر آنها خواهیم داشت و سپس هر کدام را بیشتر بررسی خواهیم کرد.
|
ویژگی فیگما |
توضیح کوتاه |
| طراحی همزمان و همکاری تیمی |
امکان ویرایش همزمان پروژه توسط چندین کاربر |
|
ساخت پروتوتایپ تعاملی |
ایجاد نمونههای اولیه و تعاملات کاربری برای تست طراحی |
| قابلیت اجرا روی مرورگر بدون نیاز به نصب |
عدم نیاز به دانلود و نصب نرمافزار |
|
سازگاری با افزونهها و سیستمهای طراحی |
امکان استفاده از افزونههای مختلف برای گسترش قابلیتها |
| دسترسی از هر دستگاهی |
امکان کار روی پروژهها از طریق ویندوز، مک، لینوکس و حتی موبایل |
|
ارائه نسخه رایگان با قابلیتهای کامل |
امکان استفاده رایگان برای کاربران عادی و تیمهای کوچک |
| ابزارهای پیشرفته برای طراحی UI/UX |
ارائه امکانات حرفهای برای طراحی رابط و تجربه کاربری |
طراحی همزمان با همکاری تیمی
یکی از برجستهترین قابلیتهای فیگما، امکان طراحی همزمان و همکاری تیمی است. طراحان و توسعهدهندگان میتوانند بهصورت همزمان روی یک پروژه کار کنند و تغییرات را بهصورت لحظهای مشاهده کنند. این ویژگی به تیمها کمک میکند تا بهسرعت بازخوردها را دریافت کرده و تغییرات لازم را اعمال کنند.
ویرایشگر گرافیکی قدرتمند
فیگما بهعنوان یک ویرایشگر گرافیکی قدرتمند، ابزارهای متعددی برای طراحی واسط کاربری و تجربه کاربری فراهم کرده است. از ابزارهای رسم اشکال هندسی گرفته تا ویرایش متون و تصاویر، همگی در این نرمافزار بهراحتی قابل دسترسی هستند. این ابزارها به طراحان امکان میدهند تا با دقت بالا و بهصورت حرفهای، پروژههای خود را طراحی کنند.
ایجاد پروتوتایپهای تعاملی
یکی دیگر از قابلیتهای مهم فیگما، امکان ایجاد پروتوتایپهای تعاملی است. با استفاده از این ویژگی، طراحان میتوانند تعاملات مختلف کاربران با واسط کاربری را شبیهسازی کنند و پیشنمایش دقیقی از عملکرد نهایی محصول خود داشته باشند. این پروتوتایپها میتوانند برای تست و ارزیابی تجربه کاربری مورداستفاده قرار گیرند.

مقایسه فیگما با سایر ابزارهای طراحی Adobe XD و Sketch
وقتی صحبت از طراحی رابط کاربری (UI) و تجربه کاربری (UX) میشود، ابزارهای زیادی در اختیار طراحان قرار دارد. اما یکی از پرسشهای پرتکرار بین طراحان این است: فیگما بهتر است یا رقبایی مثل Adobe XD و Sketch؟
هر سه نرمافزار کاربردی هستند، اما تفاوتهای کلیدی میان آنها وجود دارد که انتخاب درست را آسانتر میکند. در ادامه، نگاهی دقیقتر به این تفاوتها میاندازیم.
|
ویژگیها |
Figma | Adobe XD | Sketch |
| قابلیت همکاری تیمی (Collaboration) | بله، کاملاً آنلاین و همزمان | نیاز به فضای ابری Adobe |
فقط با افزونههای جانبی |
|
دسترسی از هر دستگاهی |
بله، از طریق مرورگر (Cross-platform) | فقط روی ویندوز و مک | فقط روی macOS |
| پشتیبانی از افزونهها | بله، گسترده و فعال | دارد اما محدودتر |
بله |
|
نسخه رایگان |
پلن Free با امکانات کامل برای تیمهای کوچک دارد | دارد اما با محدودیت | ندارد (نسخه پولی) |
| سهولت یادگیری | رابط کاربری ساده و آموزشی | مشابه محصولات Adobe |
نیاز به تجربه طراحی |
|
پشتیبانی از پروتوتایپ تعاملی (Interactive Prototype) |
بله، بسیار روان و بلادرنگ | بله |
بله اما با محدودیت در تعاملها |
اگر بخواهیم در یک جمله بگوییم:
- فیگما بهترین گزینه برای تیمهای طراحی آنلاین و پروژههای مشترک است.
- Adobe XD برای کاربران اکوسیستم Adobe مناسبتر است.
- و Sketch انتخاب محبوب طراحان مکبوک است که در محیط macOS طراحی میکنند.
در نهایت، اگر به دنبال ابزاری هستی که هم راحت یاد گرفته شود، هم همکاری تیمی بدون دردسر داشته باشد، و هم از هر دستگاهی در دسترس باشد، فیگما انتخاب هوشمندانهتری است.
کاربردهای فیگما در طراحی دیجیتال
فیگما بهعنوان یک ابزار چندمنظوره در طراحی دیجیتال، در حوزههای مختلفی کاربرد دارد. برخی از مهمترین کاربردهای فیگما شامل موارد زیر است:
طراحی واسط کاربری (UI)
طراحی رابط کاربری (User Interface Design) یکی از اصلیترین کاربردهای فیگما است. این نرمافزار به طراحان امکان میدهد تا واسطهای کاربری زیبا و کاربرپسند ایجاد کنند. با استفاده از ابزارهای متنوع و قابلیتهای همزمانسازی، تیمهای طراحی میتوانند بهصورت هماهنگ و همزمان روی پروژههای بزرگ کار کنند و تغییرات را بهسرعت اعمال کنند.
طراحی تجربه کاربری (UX)
طراحی تجربه کاربری (User Experience Design) نیز یکی دیگر از کاربردهای مهم فیگما است. این نرمافزار با ارائه ابزارهایی مانند نمودارهای جریان کار، مدلسازی تعاملات و ایجاد پروتوتایپهای تعاملی، به طراحان کمک میکند تا تجربه کاربری بهتری برای محصولات دیجیتال خود ایجاد کنند.
توسعه وب و اپلیکیشن
فیگما نهتنها در طراحی واسط و تجربه کاربری، بلکه در توسعه وب و اپلیکیشن نیز کاربرد دارد. این نرمافزار به توسعهدهندگان امکان میدهد تا طرحهای خود را به کد تبدیل کنند و بهراحتی با سایر اعضای تیم هماهنگ شوند. ابزارهای فیگما برای تولید کدهای CSS و HTML و همچنین مدیریت پروژه بسیار مفید هستند.
یرای اطلاع از نقش UI/UX در سایتهای فروشگاهی و دیگر وبسایتها میتوانید به مقاله آن رجوع کنید.

مزایای استفاده از فیگما
استفاده از فیگما دارای مزایای زیادی است که آن را به یکی از محبوبترین ابزارهای طراحی تبدیل کرده است. برخی از این مزایا عبارتاند از:
- هماهنگی و همکاری بینظیر: فیگما به تیمها امکان میدهد تا بهصورت هماهنگ و همزمان روی پروژهها کار کنند. این ویژگی بهویژه در پروژههای بزرگ و پیچیده بسیار مفید است. تیمها میتوانند بهسرعت بازخوردها را دریافت کرده و تغییرات لازم را اعمال کنند.
- دسترسی آسان و بدون نیاز به نصب: یکی از بزرگترین مزایای فیگما، عدم نیاز به نصب نرمافزار خاصی است. این نرمافزار کاملاً آنلاین است و از هر مرورگری قابلدسترسی است. این ویژگی به طراحان امکان میدهد تا از هر کجا و در هر زمان به پروژههای خود دسترسی داشته باشند.
- ابزارهای قدرتمند و حرفهای: فیگما با ارائه ابزارهای حرفهای و متنوع، به طراحان امکان میدهد تا پروژههای خود را با دقت و کیفیت بالا طراحی کنند. این ابزارها شامل رسم اشکال هندسی، ویرایش متون و تصاویر، ایجاد پروتوتایپهای تعاملی و بسیاری موارد دیگر است.
معایب فیگما
در کنار مزایای متعدد، فیگما دارای برخی معایب نیز است که ممکن است برای برخی کاربران مهم باشد. این معایب شامل موارد زیر است:
- نیاز به دسترسی به اینترنت: یکی از محدودیتهای فیگما، نیاز به دسترسی به اینترنت است. این نرمافزار کاملاً آنلاین است و بدون اتصال به اینترنت قابلاستفاده نیست. این مسئله ممکن است برای کاربرانی که در مناطقی با دسترسی محدود به اینترنت قرار دارند، مشکلساز باشد.
- پیچیدگی برای کاربران تازهکار: اگرچه فیگما دارای رابط کاربری سادهای است، اما برخی از قابلیتهای پیشرفته آن ممکن است برای کاربران تازهکار پیچیده به نظر برسد. یادگیری تمامی ابزارها و ویژگیهای فیگما ممکن است نیاز به زمان و تمرین داشته باشد.
- هزینه نسخههای پیشرفته: فیگما در نسخههای رایگان و حرفهای (پولی) عرضه میشود. نسخه حرفهای آن دارای قابلیتهای بیشتری است که ممکن است برای پروژههای بزرگ و تیمهای حرفهای ضروری باشد. اما هزینه اشتراک نسخه حرفهای ممکن است برای برخی کاربران بهویژه در پروژههای کوچک، بالا باشد.

محدودیتهای فیگما در ایران و راهکارهای رفع آن
هرچند فیگما یکی از بهترین ابزارهای طراحی رابط کاربری (UI/UX) در دنیاست، اما کاربران ایرانی در استفاده از آن با چالشهایی روبهرو هستند. تحریمها، مشکلات پرداخت ارزی و نیاز به اینترنت پایدار باعث شده بسیاری از طراحان ایرانی به دنبال راهحلهای جایگزین یا روشهای دور زدن محدودیتها باشند. در جدول زیر، مهمترین محدودیتهای فیگما در ایران و راهکارهای عملی برای رفع آن آورده شده است:
|
محدودیت فیگما در ایران |
راهکار پیشنهادی |
| احتمال محدودیت دسترسی به سایت |
استفاده از VPNهای پایدار و پرسرعت |
|
نیاز به اینترنت دائمی |
تهیه نسخههای آفلاین طراحی یا استفاده از ابزارهای کمکی مانند Penpot |
| دشواری در پرداخت هزینه نسخه پولی |
استفاده از کارتهای بینالمللی مجازی یا خدمات واسطه مطمئن |
|
محدودیت در استفاده از برخی افزونهها |
بررسی افزونههای جایگزین و منابع آموزشی برای استفاده بهینه |
با آگاهی از این چالشها و راهکارها، طراحان ایرانی میتوانند بدون دغدغه از فیگما برای پروژههای شخصی و تیمی خود استفاده کنند و بهرهوری بالاتری داشته باشند.
نسخههای رایگان و پولی فیگما
فیگما در دو نسخه رایگان و پولی عرضه میشود. نسخه رایگان فیگما امکانات زیادی را در اختیار کاربران قرار میدهد، اما نسخه پولی آن، ویژگیها و امکانات بیشتری دارد که برای تیمهای حرفهای و پروژههای بزرگ مفید است. برخی از امکانات نسخه پولی فیگما عبارتاند از:
- تعداد نامحدود پروژهها: در نسخه پولی فیگما، کاربران میتوانند تعداد نامحدودی پروژه ایجاد کنند و اعضای بیشتری به تیمهای خود اضافه کنند. این ویژگی برای تیمهای بزرگ و پروژههای گسترده بسیار مفید است.
- امکانات پیشرفته همکاری تیمی: نسخه پولی فیگما امکانات پیشرفتهتری برای همکاری تیمی فراهم میکند. کاربران میتوانند نقشها و دسترسیهای مختلفی را برای اعضای تیم تعریف کنند و کنترل دقیقتری بر پروژهها داشته باشند.
- پشتیبانی از افزونهها و ادغام با ابزارهای دیگر: نسخه پولی فیگما از افزونهها و ادغام با ابزارهای دیگر مانند Jira، Trello و Slack پشتیبانی میکند. این ویژگی به تیمها کمک میکند تا هماهنگی بیشتری بین طراحی و توسعه داشته باشند.

راههای یادگیری فیگما
برای یادگیری فیگما، منابع آموزشی متعددی در دسترس است. برخی از این منابع شامل موارد زیر است:
- وبسایت رسمی فیگما
وبسایت رسمی فیگما (www.figma.com) منابع آموزشی جامعی را در اختیار کاربران قرار میدهد. این منابع شامل راهنماها، مقالات و ویدئوهای آموزشی است که به کاربران کمک میکند تا با ابزارها و قابلیتهای مختلف فیگما آشنا شوند.
- وبلاگها و وبسایتهای آموزشی
بسیاری از وبلاگها و وبسایتهای آموزشی مقالات و راهنماهای جامعی درباره فیگما ارائه میدهند. این مقالات معمولاً شامل توضیحات قدمبهقدم، ترفندها و نکات کاربردی است که به کاربران کمک میکند تا مهارتهای خود را در استفاده از این نرمافزار بهبود بخشند.
- ویدئوهای آموزشی در YouTube
YouTube یک منبع غنی از ویدئوهای آموزشی است که توسط متخصصان و کاربران حرفهای فیگما تهیه شدهاند. این ویدئوها معمولاً بهصورت رایگان در دسترس هستند و میتوانند از سطح مبتدی تا پیشرفته را پوشش دهند. کاربران میتوانند با مشاهده این ویدئوها بهصورت عملی با ابزارهای مختلف فیگما آشنا شوند و نحوه استفاده از آنها را فرا بگیرند.
- انجمنهای آنلاین و گروههای فیگما
انجمنهای آنلاین و گروههای اختصاصی فیگما در پلتفرمهایی مانند Reddit، Discord و Slack نیز میتوانند منابع ارزشمندی برای یادگیری فیگما باشند. در این انجمنها، کاربران میتوانند سؤالات خود را مطرح کنند، از تجربیات دیگران بهرهمند شوند و با تبادل نظر با سایر طراحان، دانش خود را ارتقا دهند.

بهترین روشها برای استفاده بهینه از فیگما
برای بهرهبرداری کامل از امکانات و قابلیتهای فیگما، توصیه میشود که کاربران از بهترین روشها و تکنیکهای حرفهای استفاده کنند. در ادامه به برخی از این روشها اشاره میکنیم:
استفاده از سیستمهای طراحی (Design Systems)
یکی از بهترین روشها برای بهینهسازی فرآیند طراحی در فیگما، استفاده از سیستمهای طراحی است. سیستمهای طراحی مجموعهای از اصول، الگوها و عناصر از پیشطراحیشده هستند که به طراحان کمک میکنند تا پروژههای خود را با سرعت و کارایی بیشتری ایجاد کنند. فیگما امکان ایجاد و مدیریت سیستمهای طراحی را فراهم کرده و این قابلیت به تیمها کمک میکند تا از تکرارهای غیرضروری جلوگیری کنند و طراحیهای یکپارچهتری داشته باشند.
ایجاد الگوهای متنی و تصویری
استفاده از الگوهای متنی و تصویری در فیگما میتواند به طراحان کمک کند تا طراحیهای خود را بهصورت استاندارد و هماهنگ ایجاد کنند. این الگوها میتوانند شامل فونتها، رنگها، اندازهها و سبکهای مختلف باشند. با ایجاد و استفاده از این الگوها، طراحان میتوانند فرآیند طراحی را بهینهسازی کنند و از عدم تطابق در عناصر مختلف جلوگیری کنند.
مدیریت فایلها و پروژهها
یکی دیگر از بهترین روشها در استفاده از فیگما، مدیریت صحیح فایلها و پروژهها است. کاربران باید پروژههای خود را بهصورت مرتب و سازمانیافته نگه دارند تا بتوانند بهراحتی به اجزای مختلف پروژه دسترسی پیدا کنند و تغییرات لازم را اعمال کنند. فیگما ابزارهایی برای مدیریت و دستهبندی فایلها ارائه کرده است که کاربران میتوانند از آنها برای سازماندهی بهتر پروژههای خود استفاده کنند.

آینده فیگما و مسیر توسعه آن
با رشد چشمگیر فیگما در صنعت طراحی دیجیتال، میتوان پیشبینی کرد که این نرمافزار در سالهای آینده نقش پررنگتری در فرآیند طراحی تجربه کاربری (UX) و رابط کاربری (UI) ایفا خواهد کرد. فیگما با تمرکز بر همکاری آنلاین، سادگی رابط کاربری و قابلیتهای تیمی توانسته است بخش بزرگی از بازار طراحی را در اختیار بگیرد، اما مسیر پیشرفت آن هنوز ادامه دارد.
پیشبینی میشود در آینده فیگما شاهد تغییرات و قابلیتهای زیر باشیم:
- بهبود هوش مصنوعی در طراحی: فیگما بهزودی با ابزارهای هوشمند طراحی ادغام خواهد شد تا طراحان بتوانند با کمک AI طرحهای اولیه را سریعتر تولید و اصلاح کنند.
- افزایش امکانات طراحی سهبعدیD Design 3: احتمالاً فیگما به سمت پشتیبانی از طراحی و تعامل با مدلهای سهبعدی پیش خواهد رفت تا طراحان بتوانند تجربهای واقعیتر از محصول دیجیتال ارائه دهند.
- پشتیبانی قویتر از توسعهدهندگان: ابزارهای جدید برای استخراج مستقیم کد و ارتباط بهتر با فریمورکهای توسعه وب و موبایل در راهاند.
- قابلیت آفلاین شدن: با توجه به نیاز کاربران در کشورهایی با محدودیت اینترنت، احتمال ارائه نسخهای از فیگما که بدون اتصال مداوم به اینترنت کار کند وجود دارد.
در مجموع، آینده فیگما روشن و رو به گسترش است. این ابزار با تلفیق هوش مصنوعی، طراحی سهبعدی و همکاری تیمی پیشرفته، به یکی از ارکان اصلی صنعت طراحی دیجیتال تبدیل خواهد شد.
مجموعه منتووب با تجربهی چندساله در آموزش و پیادهسازی ابزارهای طراحی، آماده است تا شما را در مسیر یادگیری فیگما و استفاده حرفهای از آن در پروژههای واقعی همراهی کند.

سوالات متداول درباره فیگما
- فیگما چیست و چه کاربردهایی دارد؟
فیگما یک نرمافزار طراحی و همکاری آنلاین است که به طراحان امکان میدهد بهصورت همزمان و از راه دور روی پروژههای مختلف کار کنند. این نرمافزار در طراحی واسط کاربری، تجربه کاربری، توسعه وب و اپلیکیشن کاربرد دارد. - آیا فیگما رایگان است؟
فیگما دارای نسخه رایگان و پولی است. نسخه رایگان آن امکانات زیادی ارائه میدهد، اما نسخه پولی آن ویژگیها و امکانات پیشرفتهتری دارد که برای تیمهای حرفهای و پروژههای بزرگ مفید است. - آیا فیگما به اتصال به اینترنت نیاز دارد؟
بله، فیگما یک نرمافزار کاملاً آنلاین است و برای استفاده از آن نیاز به دسترسی به اینترنت است. - چه منابعی برای یادگیری فیگما وجود دارد؟
وبسایت رسمی فیگما، کانال یوتیوب فیگما، دورههای آنلاین و انجمنهای تخصصی از جمله منابعی هستند که میتوانند به کاربران در یادگیری فیگما کمک کنند. - آیا فیگما برای کاربران تازهکار مناسب است؟
اگرچه فیگما دارای رابط کاربری سادهای است، اما برخی از قابلیتهای پیشرفته آن ممکن است برای کاربران تازهکار چالشبرانگیز باشد. یادگیری تمامی ابزارها و ویژگیهای فیگما نیاز به زمان و تمرین دارد.
در صورتی که نیاز به طراحی UI سایت با استفاده فیگما دارید میتوانید با کارشناسان منتووب ارتباط برقرلر کنید و درخواست خود را به اطلاع آنها برسانید. با استفاده خدمات گروه منتووب به راحتی سایت خود را طراحی کنید.









